Lalkę Bolesława Prusa (właśc. Aleksander Głowacki 1847-1912) wielu krytyków i czytelników uważa za najwybitniejszą polską powieść. A jej autora za najwybitniejszego polskiego pisarza (pamiętajmy, że oprócz Lalki napisał także studium władzy Faraona, satyryczne Emancypantki, naturalistyczną, brutalną społecznie Placówkę, a przede wszystkim wielotomowe dziennikarskie Kroniki). I nie bez racji!
Jest bowiem Lalka dziełem niezwykłym! Bolesław Prus stworzył genialne arcydzieło realizmu, które bezlitośnie prześwietla polskie społeczeństwo. To nie tylko historia nieszczęśliwej miłości kupca Wokulskiego do zimnej arystokratki, Izabeli Łęckiej. To przede wszystkim fascynujący portret XIX-wiecznej Warszawy, w której zderzają się wielkie ambicje, naukowe pasje i bezwzględne podziały klasowe. Prus stworzył bohaterów pełnych psychologicznej głębi, rozdartych między romantycznymi mitami a nowoczesnością.
Ponadczasowa, gorzka i genialna – wciąż pyta o to, czy rządzimy własnym losem. I jak pisze Julian Krzyżanowski: Wszystko to sprawia, iż Lalka jest powieścią z bohaterem zbiorowym – panoramicznie ukazaną Warszawą, powieścią zatem środowiskową czy socjologiczną, która wedle intencji autora ma stanowić artystyczne ujęcie procesów społecznych przekształcających społeczność miejską w obrębie trzech pokoleń.
